
Trends en ontwikkelingen sociaal domein
De gemeente Heerde is bezig met het schrijven van een nieuw kaderdocument voor het sociale domein. Bij sociaal domein kun je denken aan armoedebestrijding, laaggeletterdheid, bijstand, jeugdhulp, hulpmiddelen, etc. In het kaderdocument beschrijven we welke keuzes we willen gaan maken. Hiervoor vragen wij ook jouw input op de belangrijkste sociaal maatschappelijke trends en ontwikkelingen. Denk hierbij aan de invloed van corona, digitalisering en inclusiviteit. We hebben ondertussen een deel van het kaderdocument uitgewerkt. Zo hebben we bijvoorbeeld 14 belangrijke trends/ontwikkelingen geformuleerd die de komende vier jaar mogelijk op ons af kunnen komen. Daarnaast hebben we 4 hoofdthema's geformuleerd: samenredzaamheid, meedoen, preventie en inwonersperspectief. De uitleg van de 4 thema's vind je in de bijlage
In de peiling vragen wij jou aan te geven welke trends/ontwikkelingen jij signaleert binnen de gemeente Heerde , die van invloed zijn op het sociaal maatschappelijke leven. Ook vragen wij in welke mate de hoofdthema's belangrijk voor jou zijn, en welke trends en ontwikkelingen onder deze thema's vallen. De vier hoofdthema's zijn samenredzaamheid, preventie, meedoen en inwonerspespectief. De uitleg van deze vier hoofdthema's is bijgevoegd in het document.
Mis je nou nog trends of ontwikkelingen of heb je andere aanvullingen? Mail dit gerust naar ikdoemee@heerde.nl en wij nemen het mee!
De 14 trends zijn:
1. Gezondheid
Gezondheid heeft meer focus en speelt daardoor een steeds grotere rol. Denk hierbij aan bijvoorbeeld de extra inzet op stoppen met roken campagnes en de nieuwe verpakkingen van rookmateriaal.
2. Professionalisering
Consumenten zijn hoger opgeleid en reageren kritischer op het aanbod. Internet biedt veel informatie, mensen beschikken over meer informatie.
3. Toenemende welvaart
Meer welvaart versus meer vraag voorzieningen. Door stijgende welvaart maken mensen meer aanspraak op voorzieningen. Hoe kunnen we dit blijven bieden.
4. Trend op duurzaamheid
Het klimaat staat onder druk dat brengt ook aanpassingen in de leefomgeving met zich mee.
5. Politieke onzekerheid/nieuwe economieën
Door toenemende globale economie en toenemende onzekerheid over toekomstige ontwikkelingen is een onzichtbare onzekerheid
6. Netwerksamenleving met terugtrekkende overheid
De overheid legt steeds meer verantwoordelijkheden bij lokale bestaande netwerken en sturing neemt steeds meer af. “Kracht van de inwoner centraal” is een veelgehoorde term. Steeds vaker wordt eerst gekeken wat de inwoner zelf kan, dan dat de overheid zaken oplost.
7. Vergrijzing:
Behoorde in 2003 ongeveer 25 procent van de bevolking tot de groep 55-plussers, in 2021 zal dat percentage zijn gestegen tot 32 procent. Binnen de groep senioren komt de sterkste groei in de komende decennia voor rekening van de 65-plussers (van 14 procent in 2003 naar 23 procent in 2040). Vergrijzing brengt nieuwe vraagstukken met zich mee.
8. Individualisering
Nederland telt 'zestien miljoen markten'. Dit komt ook door een stijging in het aantal eenpersoonshuishoudens. In 2021 zal dat aantal opgelopen zijn tot bijna 40% van alle huishoudens.
9. Multiculturalisering
In 2002 waren er afgerond 3,0 miljoen allochtonen. In de komende jaren zal deze groep zowel in aantal als in aandeel sterk groeien. In 2050 zal 1 op de 3 Nederlanders van allochtone afkomst zijn. Dit brengt ook nieuwe vraagstukken met zich mee.
10. Digitalisering
Steeds meer werken overheden en instellingen digitaal. Bijvoorbeeld door het online moeten maken van afspraken, e-mailberichten sturen en soms zelfs een digitaal klantensysteem.
11. Toenemende rol van sociale media
We kunnen meer informatie vinden, maar worden in toenemende mate beïnvloed door sociale media. Denk hierbij aan platforms als Facebook, Instagram, TikTok en Snapchat.
12. Minder vrije tijd
De Nederlandse huishoudens krijgen het alsmaar drukker. Een gevolg hiervan is dat mensen hun weinige vrije tijd zo goed mogelijk willen indelen. Dit kan ook betekenen dat mensen minder zin/energie hebben in bijvoorbeeld het uitvoeren van mantelzorgtaken en/of vrijwilligerswerk.
13. Corona:
Corona beïnvloedt ons leven nu meer dan een jaar. Wat gaan de gevolgen hiervan zijn in het nieuwe normaal? Denk hierbij bijvoorbeeld aan financiële gevolgen voor inwoners (werkeloosheid, schulden, faillissement) en voor de staatskas (terugbetalen investeringen inzake corona). Ook kunnen er psychosociale gevolgen zijn.
14. Diversiteit (Inclusie):
Er is steeds meer aandacht voor mensen die worden uitgesloten van volwaardige deelname aan de samenleving. Bijvoorbeeld door een beperking, hun leeftijd, etnische herkomst, seksuele oriëntatie of genderidentiteit. Maar ook door armoede of laaggeletterdheid.
Fases
Resultaten delen
Trends/ ontwikkelingen
In totaal zijn er 14 inwoners geweest die hun input hebben gegeven op de trends en ontwikkelingen. Wij zijn blij met de geleverde input.
Prioritering trends/ontwikkelingen
Uit de prioritering van de trends en ontwikkelingen worden de volgende trends het meest herkend:
- Gezondheid
- Digitalisering
- Vergrijzing
De trend politieke onzekerheid/nieuwe economieën wordt het minst herkend.
Ook hebben wij gevraagd hoe u de vier verschillende thema’s prioriteert. De prioritering is als volgt (1 wordt als meest belangrijk gezien, en zo verder) :
1. Samenredzaamheid
2. Preventie
3. Inwonersperspectief
4. Meedoen
Nieuwe trends/ontwikkelingen
Er zijn drie nieuwe trends en ontwikkelingen naar voren gekomen uit de uitvraag:
Situatie woningmarkt: Deze situatie is ook opgenomen in de woonagenda en ook punt van belang in de nieuwe omgevingswet. Wij vinden het fijn dat dit onderwerp ook door inwoners wordt aangemerkt als belangrijk.
Laaggeletterdheid: Een trend is dat er steeds meer jongeren zijn die van school komen en toch laaggeletterd zijn. Verder is het een thema dat altijd in de samenleving aanwezig is.
Toename ongelijkheid: Wij herkennen deze trend al langer en hebben hier de afgelopen jaren oog voor gehad en verwerkt in onze beleidsplannen. Toch denken wij dat dit de komende jaren een belangrijke trend blijft waardoor wij dit willen opnemen in het kaderdocument. Ongelijkheid vindt plaats op onderwijs, armoede en medisch vlak.
De laatste lijst trends en ontwikkelingen is dan:
Laaggeletterdheid
Toename ongelijkheid
Gezondheid
Professionalisering
Toenemende welvaart
Trend op duurzaamheid
Netwerksamenleving met terugtrekkende overheid
Vergrijzing
Individualisering
Multiculturalisering
Digitalisering
Toenemende rol sociale media
Minder vrije tijd
Diversiteit/inclusie
