Regionale Energiestrategie Cleantech regio

Update 01-07-2021

We beginnen vanaf deze maand met de uitwerking van ons lokale uitnodigingskader voor zonne- en windenergie. Denk op dit platform mee over hoe en waar we energie kunnen opwekken in onze gemeente.

Update 19-04-2021

Sinds donderdag 15 april is de ontwerp RES 1.0 openbaar. Bent u benieuwd hoe de strategie er nu concreet uit ziet? Klik dan hier!

U kon tot 30 april uw mening geven over de geschiktheid van zoekgebieden in onze gemeente en de enquête invullen. Verder kon u van 19 april tot en met 31 mei ook een formele inspraakreactie geven op de ontwerp RES aan de deelnemende overheden.

Aanscherping om te komen tot concrete gebieden (oktober 2020-maart 2021).

In de afgelopen maanden zijn de zoekgebieden voor zonne-energie en windenergie uit de concept RES (zie fase 1) verder uitgewerkt. Op hoofdlijnen komt de aanscherping neer op de volgende principes.

Windturbines

• Op dit moment is windenergie door allerlei wettelijke en technische belemmeringen en natuurdoelstellingen maar beperkt mogelijk in de Cleantech regio. Als regio zien we vooral kansen voor zonne-energie, en na 2030 wat meer kansen voor windenergie.
• Er moeten na 2030 niet teveel zoekgebieden voor windturbine komen in de regio. Windturbines worden alleen toegestaan als ze een cluster vormen. Deze clusters liggen op strategische plekken langs de rand van de Veluweflank of in de buurt van steden. Clusters liggen altijd minimaal 5 kilometer van elkaar. Dat voorkomt dat er overal in de regio windturbines komen te staan. Zichtlijnen van IJssel naar Veluwe blijven zo vrij op de meeste plekken.
• Elk windcluster krijgt een uitwerking die past bij het gebied. Er ontstaan daardoor clusters in een agrarische omgeving, clusters in een gebied met een klimaat- of landschapsopgave of clusters in de buurt van een bedrijventerrein.
• Windturbines komen bij voorkeur in de buurt van bestaande onderstations, zodat het netwerk niet volledig op de schop hoeft op korte termijn. Dat scheelt in de maatschappelijke kosten.
• Windturbines komen niet op plekken waar het de natuur schade toebrengt of waar veel mensen hinder ondervinden. Nader onderzoek moet aantonen of clusters daadwerkelijk na 2030 mogelijk gemaakt kunnen worden. Denk hierbij aan ecologisch onderzoek, maatschappelijk draagvlak en financiële haalbaarheid. Dit staat nog niet in de RES 1.0, maar gaan we verder uitwerken in de RES 2.0 (over twee jaar) en zo verder.

Zonnevelden

• Voor zonnevelden hanteert de regio een zonne-ladder. Grofweg betekent dat:

1. De categorie 'niet kansrijke gebieden'. Dit zijn voornamelijk natuurgebieden of gebieden waar zonnevelden een te grote impact hebben op het landschap of andere belangen.
2. De categorie 'alleen onder voorwaarden'. Hier kan alleen een zonneveld komen wanneer dit duidelijk bijdraagt aan het versterken van de locatie of wanneer meerwaarde wordt gecreëerd. Een groot deel van het landschap valt hier onder.
3. De categorie 'kansrijke gebieden'. Dit is naast zonnepanelen op daken een hele reeks locaties waar al veel menselijke activiteit plaatsvindt. Vaak zijn dit plekken in de buurt van dorpen of steden, waardoor energieproductie en energiegebruik goed aan elkaar kunnen worden gekoppeld.

• Zonnevelden worden waar mogelijk geclusterd in gebieden in de buurt van een onderstation of op plekken waar later ook windenergie wordt opgewekt. Dat maakt het energienetwerk efficiënt en is kostenvriendelijk. Ook zorgt dat ervoor dat niet overal in de regio landschappelijke versnippering door zonnevelden ontstaat. Er is (beperkt) ruimte om mee te werken aan kleine lokale initiatieven voor zonnevelden buiten de aangewezen clusters.

Algemeen

• De regio kiest voor een realistische ambitie. De ambitie is dat er ongeveer net zoveel energie wordt opgewekt als dat er nu gebruikt wordt. In de concept-RES was de ambitie hoger.
• Elk nieuw zonnepark of cluster van windturbines moet voor minimaal 50% in handen van de lokale bevolking of bedrijven komen. Hiermee ontstaat de gelegenheid voor inwoners om financieel te profiteren van de energieopbrengst in de eigen gemeente.
• Een windcluster of groot zonnepark moet altijd een bijdrage leveren aan de lokale gebiedsopgaven en een duidelijke meerwaarde op te leveren. Denk hierbij aan nieuwe natuur mogelijk maken, verminderen van klimaatproblematiek, of gelegenheid voor agrariërs om extensiever te produceren.
• Elke gemeente werkt zelf de principes uit de RES 1.0 uit in lokaal beleid.
• Elke gemeente geeft aan wat de rol is van omwonenden en belanghebbenden bij zonnevelden en windturbines.

Conclusie voor Heerde

• In de gemeente Heerde is weinig tot geen gelegenheid voor 2030 om aan windenergie te denken. Vanuit de RES zou het wel passend zijn om een cluster in de gemeente Heerde te zoeken na 2030. Hiervoor is nog niet onderzocht wat de daadwerkelijke mogelijkheden zijn voor windturbines en om hoeveel het gaat. Of wat het draagvlak onder inwoners hiervoor is. Ook vormen ecologische belemmeringen in onze natuurlijke gemeente een belangrijk onderwerp om verder te onderzoeken. En speelt bijvoorbeeld mee dat we in onze gemeente andere belangrijke functies een plek hebben gegeven, zoals de Hoogwatergeul en bestaande hoogspanningskabels. Over de mogelijkheid van windmolens na 2030 wil de gemeente Heerde na vaststelling van de RES 1.0 met u in gesprek.
• In de gemeente Heerde is geen grootschalig cluster voor zonnevelden aangewezen. Wel zijn, naast de voorkeurslocaties, op basis van de strategie twee mogelijkheden voor zonnevelden. Kleinschalige zonnevelden zijn mogelijk rondom de kernen Heerde en Wapenveld. Gebruik en opwek liggen daardoor bij elkaar in de buurt en de zonnevelden zijn door de 'kamerstructuur' van het landschap vrij eenvoudig in te passen. Grotere zonnevelden zijn onder strenge voorwaarden tussen Apeldoorns Kanaal en de Hoogwatergeul mogelijk. Het gaat dan om een beperkt aantal zonnevelden omdat hier ook waardevolle agrarische grond ligt. Er is nog niet onderzocht wat de daadwerkelijke mogelijkheden zijn voor kleine en grote zonnevelden en waar ze moeten komen. Of wat het draagvlak hiervoor is onder inwoners. Hier wil de gemeente Heerde na vaststellen van de RES 1.0 ook met u over in gesprek.
• Zonnepanelen op (bedrijfs)daken en andere gebruikte plekken worden in de RES meegenomen als belangrijke stap voor energie-opwek en ook in onze gemeente toegepast.